Introductie tot de Talmoed – VOORWOORD & HFD. 1: DE ORIGINE VAN DE MONDELINGE TRADITIE

MAIMONIDES` INTRODUCTIE OP DE MONDELINGE THORA

VOORWOORD

Nu dan Jisraël, luister naar de wetten en rechtsvoorschriften, die ik jullie leer te volbrengen zodat jullie zullen leven, binnentrekken en in bezit nemen het land dat de Eeuwige, jullie G`D, jullie geeft. Jullie mogen niets toevoegen aan hetgeen ik jullie gebied en er niets van afnemen bij het nakomen van de geboden van de Eeuwige, jullie G`D, die ik (Mozes) jullie vandaag voorleg (Deuteronomium 4:1-2). Kijk, ik heb jullie wetten en rechtsvoorschriften geleerd zoals de Eeuwige, Mijn G`D me die heeft op gedragen om ze precies zo te volbrengen in het land waar jullie binnentrekken om het in bezit te nemen. Letten jullie er dan op en volbrengen jullie ze, want daardoor zullen jullie als wijs en verstandig beschouwd worden in de ogen van de volkeren die als ze al deze wetten horen zullen zeggen: Werkelijk dit grote volk is een wijs en verstandig volk! Bestaat er een ander groot volk bij wie G`D zo nabij is als de Eeuwige, onze G`D, ieder keer als we hem aanroepen? En bestaat er dan een ander groot volk dat zulke rechtvaardige wetten en voorschriften heeft als deze leer die ik jullie heden voorleg? Maar, pas op en waak heel goed over je zelf dat je de dingen die je eigen ogen hebben aanschouwd niet zult vergeten en dat ze nooit uit je gedachten zullen gaan zolang je leeft en dat je er voor zorgt dat je kinderen en je kleinkinderen ze ook weten: Die dag toen je daar vóór de Eeuwige, je G`D, stond, bij de Cheréw (Sinai), terwijl de Eeuwige tot mij sprak: “Verzamel het volk” (600.000 mannen in de leeftijd tussen twintig en zestig jaar oud, met vrouwen en kinderen en de “grote mengeling van Egyptische intellectuelen” voor mij, dan zal ik hun doen laten horen Mijn woorden, die zij zelf moeten leren, om zolang ze op aarde leven ontzag voor Mij hebben en die ze ook aan hun kinderen moeten leren. “De Eeuwige sprak tot jullie van midden uit het vuur, een klank van woorden hoorden jullie, maar een gestalte hebben jullie niet waargenomen, alleen maar een stem. Hij deelde jullie Zijn verbondswetten mee, die Hij jullie om na te komen opdroeg: De Tien Uitspraken, die Hij op twee stenen platen schreef.” (Ibid 5-13). Vraag toch maar eens naar vroegere dagen van voor je tijd, vanaf de dag dat G`D een mens op aarde schiep en vraag het van het ene einde van de hemel naar het andere: is er soms ooit zo iets groots gebeurd of is er ooit zo iets dergelijks gehoord? Heeft er een volk de stem van een god gehoord, die midden uit het vuur sprak, zoals jullie die gehoord hebben en is het dan in leven gebleven? (Ibid 32-33). De Eeuwige, onze G`D heeft met ons een verbond bij de Choréw (Sinaï) gesloten. Niet met onze ouders heeft G`D dit verbond gesloten, maar met ons, zodat wij hier allen vandaag in leven zijn. In aangezicht tot aangezicht heeft de Eeuwige met ons op de berg, midden uit het vuur gesproken! (Ibid 5:2-4). Deze woorden heeft de Eeuwige op de berg midden uit het vuur, de wolk en de dichte nevel met luide stem tot heel jullie verzamelde gemeenschap gericht – een grote Stem – en jullie zeiden: De Eeuwige onze G`D, heeft ons zojuist Zijn glorie en grootheid laten aanschouwen en Zijn stem hebben we midden uit het vuur gehoord. Deze dag hebben we ervaren dat G`D met de mens kan spreken en dat deze toch blijft leven (Ibid 19-21).

Israël vertrouwde niet op Mosje Rabbijnoe (Mozes onze leraar) om de wonderen die hij verrichte; want een vertrouwen dat berust op wonderen, behelst twijfel; het is mogelijk dat het wonder was gedaan door middel van trucage. De wonderen die Mozes verrichte hadden niet als doel, het aan tonen van de authenticiteit van zijn profetieën, maar werden verricht uit praktische noodzakelijkheden…Waarom vertrouwde Israël dan op hem? Omdat wij stonden aan de berg Sinaï, waar onze eigen ogen zagen- en geen anderen- en onze eigen oren hoorden- en niet iemand anders- het vuur en de donder en de bliksem; Mozes naderde de Dichte Wolk en de Stem sprak tot hem, en we hoorden de woorden: “Mozes, Mozes! Zeg tot hen zo en zo !” En nogmaals de verklaring, “Van aangezicht tot aangezicht sprak met jullie” en, “En niet met jullie ouders heeft G`D dit verbond gesloten …” Aanschouw! Ik kom naar jou in een wolk zodat het gehele volk Mij zal horen spreken met jou, en daarom jou vertrouwd voor altijd!” (Mishne Thora: Hichot J`soda HaThora 8:1)

Bron quotatie gerelateerd aan hoofdstuk 1 De origine van de mondelinge traditie.

En HaShem sprak tot Mozes OP DE BERG SINAÏ, en zei (alle details en specificaties over de voorschriften van Sh`mieta. (Leviticus 25:1) “Dit zijn de geboden die de Eeuwige Mosje heeft geboden voor de Kinderen van Jisraël, OP DE BERG SINAÏ (Laatste zin Leviticus).

En het was in het veertigste jaar, in de elfde maand, op de eerste van de maand was het, dat Mosje tot de kinderen van Jisraël sprak, geheel in overeenstemming met alles wat de Eeuwige hem ten behoeve van hen geboden had….In het overjordaanse, in het land Moab, begon Mosje deze Thora – de hem gegeven Leer- uiteen te zetten. Hij zei:……….(Aan het begin van Deuteronomium).

Rechters en gerechtsbeambten moet je binnen al je poorten, die de Eeuwige, je G`D, je voor je Sh`vatiem (stammen) zal geven aanstellen, die volgens rechtvaardige rechtsprincipes het volk berechten. (Deuteronomium 16:18)

Wanneer het bij een rechtszaak te moeilijk voor je is om te beslissen, tussen het ene halsmisdrijf of het andere, tussen het ene proces of het andere, tussen de ene zaak over letsel of lichaamskwalen of een andere, of wat voor geschilpunten ook in je plaatselijke rechtbank, hef de zitting dan op en zoek het hoger ter plaatse, waarop de Eeuwige, je G`D, Zijn keuze zal bepalen. Je zult gaan naar de Kohaniem-Levieten en naar de Rechter, die in die dagen de de autoriteit is, vraag dan en zij zullen je de gerechtelijke uitspraak mededelen. Handel dan ook naar de uitspraak die ze je vanaf de plaats, die de Eeuwige zal uitkiezen, zullen mededelen en let er op het precies te doen zoals zij je zullen instrueren. Volgens de verklaring van de Thora die zij je instrueren en volgens het vonnis dat zij je zullen zeggen moet je handelen; wijk niet naar rechts noch naar links af van de uitspraak die zij je mededelen. En de man die in boos opzet zou handelen, door ongehoorzaam te zijn aan de Kohen, die in functie is om de Eeuwige, je G`D, daar te dienen of aan de rechter, die man moet sterven. Zo moet je het kwade uit Jisraël verwijderen. Heel het volk zal dit horen, ze zullen ontzag hebben en niet meer opzetterlijk het verkeerde doen. ( Deuteronomium 17:8-13 ) “En als er een meningsverschil is tussen de autoriteiten)volg de meerderheid!” (Exodus 23: 2).

Toen Mosje klaar was de woorden van deze Thora in een boek op te schrijven, gaf Mosje tot het einde toe, de Levieten, de dragers van de verbondsark van de Eeuwige de volgende opdracht: “Neem dit Thora-boek en leg het aan de kant van de ark met het verbond van de Eeuwige, jullie G`D, want daar kan het getuige tegen jullie zijn… (Deuteronomium 3124-26).

“En IK ( HaShem) zal je ( Mozes ) geven de stenen platen, met de thora en het gebod” ( Exodus 24:12 ).”De Thora……” refereert naar de geschreven Thora; “……en het Gebod….refereert naar haar verklaring….. Dit gebod- de Verklaring van de Thora- schreef Mosje niet op, maar onderwees het de Oudsten en Jehoshoe`a en de rest van Israël; zoals het zegt: ” Het gehele gesproken Woord wat ik jullie gebied; moeten jullie nauwgezet in praktijk brengen ” (Deuteronomium 13:1). Om deze rede is het genoemd de Thora Sheh B`ahl Peh ( De Mondelinge Wet).

HOOFDSTUK 1. DE ORIGINE VAN DE MONDELINGE TRADITIE

Het moet zo opgevat en begrepen worden dat elke mitswa die HaKadosj Baroechoe gaf aan Mosje rabbijnoe, begeleid was met zijn bijbehorende uitleg, G”D vertelde hem de mitswa, daarna de verklarende uitleg, zijn essentie en de hele wijsheid achter het Thoravers.

De instructie van de Thora door Mosje aan de natie was als volgt: Mosje placht zijn tent binnen te gaan gevolgd als eerste door Aharon. Mosje vertelde hem de mitswa eenmaal, en leerde hem zijn bijbehorende uitleg, zoals het hem was gegeven. Daarna trok Aharon zich terug, rechts, naast Mosje. Vervolgens kwamen El`azar en Itamar, Aharon`s zonen binnen en Mosje vertelden hun wat hij aan Aharon had gezegd en vervolgens trokken zij zich terug. Een links van Mosje rabbijnoe en de andere rechts naast Aharon.

Dan kwamen de zeventig oudsten en Mosje instrueerde hun zoals hij het had geleerd aan Aharon en zijn zonen.

Dan zetten hij uiteen aan volk en aan al diegene die verlangde naar Hashem, de gehele orde van de mitswa, zodat zij het zouden horen van zijn lippen.

We kunnen nu vaststellen dat Aharon elke mitswa vier keer zou horen van de lippen van Mosje; Zijn zonen drie keer; De oudsten twee keer; en de rest van het volk; één keer.

Mosje trok zich vervolgens terug en Aharon gaf een herhaling en uitleg van de mitswa – -welke hij vier keer gehoord had van Mosje– tot al de aanwezigen. Vervolgens trok Aharon zich van hen terug, zijn zonen hebben nu ook de mitswa vier keer gehoord, drie keer van Mosje en één keer van Aharon.

Nadat Aharon zich had teruggetrokken gaven El`azar en Itamar een herhaling en leerde de mitswa aan de aanwezige natie. We kunnen nu eveneens vaststellen dat de Zeventig Oudsten de mitswa vier keer hebben gehoord: twee keer van Mosje, één keer van Aharon, en één keer van El`azar en Itamar.

Naderhand gaven de Oudsten eveneens een herhaling en een uiteenzetting van de mitswa aan het volk, één keer. Zodat we kunnen constateren dat de gehele Congregatie de mitswa vier keer had gehoord: één keer van Mosje, één keer van Aharon, een derde keer van zijn Zonen, en vierde keer van de Oudsten.

Daar opvolgend instrueerden alle leden van de natie elkaar in wat zij gehoord hadden van de lippen van Mosje en schreven verslag over de mitswa voor hun zelf. De Hoofden trokken door geheel het volk Israël om te onderwijzen tot iedereen exact en vloeiend de mitswa kende Zij instrueerde hun eveneens in de uitleg die nodig was voor de vele verschillende aspecten van de door G`D gegeven mitswa. De Mitswa werd dus geëngageerd tot het schriftelijke, terwijl zijn mondelinge Traditie werd geëngageerd aan geheugen.

Dit is wat onze Rabbijnen, moge hun nagedachtenis een zegen zijn, verklaren in een Braita (Sifra Leviticus, 25:1):
Het vers luid, “De Eeuwige sprak tot Moshe op de berg Sinai……”en vervolgens verklaart het de details over de wetten die betrekking hebben op Sh`mieta. Nu, welk nieuw feit… ” op de berg Sinai ” leren wij? Is het niet alreeds een bekend feit dat de gehele Thora was verteld op de Sinai ( Leviticus 27:34)? En dat de Thora niet overbodig verklaard! Het verklaard aan je; Juist zoals we zien dat de algemene principes over Sh`mieta werden verteld samen met hun details en specificaties op de Sinai, zo is het eveneens met de algemene principes , details en specificaties van al de mitswot die verteld zijn op de Sinai.

Bijvoorbeeld, De Heilige geprezen is Hij zegt tot Mozes: “Zeven dagen moeten jullie in loofhutten (Soekot) wonen “(Leviticus, 23:42). Naderhand geeft hij gedetailleerd aan dat deze mitswa van Soekot verplicht is voor mannen, maar niet voor vrouwen (Soeka 2:8);dat evenmin de zieken, noch de reizende hoeven te voldoen aan deze verplichting (Soeka 4 Gemora Soeka, pg26a); en dat de soeka een losse dakbedekking moet hebben van natuurlijke loofproducten en niet van wol, of zijde, of Keliem (accessoires) –inclusief ook die gemaakt zijn van aardse producten– zoals kussens, dekbedden en kleding. En verder geeft hij aan dat eten, drinken en slapen in de soeka verplicht is voor al de zeven dagen en zijn binnenruimte niet minder mag zijn dan 7×7 tefahim (handbreedte), noch zijn hoogte minder dan 10 tefahim.
Toen Mozes De Profeet nader kwam op de berg Sinai, gaf HaShem hem deze opdracht met zijn uitleg en zo was het met al de 613 opdrachten van de Thora; zij en hun uitleggingen zijn beide gegeven; de opdrachten schriftelijk en de uitleg mondeling. In het veertigste jaar, in de elfde maand (deut. 1:3), op de eerste dag van de maand Sjewat, Verzamelde Mozes het volk en zei tot hun: ” De tijd van mijn sterven is aangebroken. Als er iemand onder jullie een halacha ( een bindend praktijk voorschrift, lett; de weg die men gaat ) heeft gehoord maar vergeten is, laat hij dan naar mij toe komen en ik zal het verklaren. En iedereen die bepaalde onzekerheden heeft omtrent het een of ander van de Thora, laat hem dan komen en ik zal de zaak voor hem verhelderen,” zoals gezegd wordt in de Thora: Mozes [voor de laatste keer] begon uiteen te zetten deze (geschreven) Thora, zegende………” (Deut. 1:5).
“Ieder die een voorschrift vergeet–laat hem komen en het zal onderwezen worden; en ieder die uitleg behoeft–laat hem komen en het zal worden gegeven “(cf. Sifray, loc.cit.).
Dus zij verwierven en werden opgehelderd over de Halachot (m.v.) van Mozes` lippen, en zij bestudeerden intensief de verklaringen vanaf de eerste Sjewat tot aan de zevende Adar. Vlak voor zijn dood , begon Mozes te schrijven de Thora op rollen-dertien Thorarollen op perkament -alomvattend vanaf de eerste letter beet van bereshieth tot aan de letter lamed van leéné kol Jisraél (Bava Basra, 16A). Hij gaf één rol aan elk van de twaalf stammen van Israël zodat zij zich met haar inhoudelijk konden bekwamen en wandelen in haar voorschriften. De dertiende rol gaf hij aan de Levieten, zegende tot hen ” Neem deze Thorarol en leg het aan de kant van de Ark met het Verbond van de Eeuwige, jullie G`D, want daar kan het getuigen tegen jullie zijn…”(Deut,31:26).
Naderhand, besteeg hij op het middaguur van de zevende Adar de berg Newo
(Megilla 13B), zoals is berekend door de Traditie. De ervaring welke toen hem overkwam schijnt op ons over te komen als zijn dood, sindsdien hebben wij hem niet langer om ons heen, wat is bewaard, is zijn aandenken; maar wat hem betreft , is het een continuering van het leven in het licht van de hoge positie naar welke hij opsteeg. In deze gemoedstoestand zeggen de geleerden, ” Mosje Rabbijnoe stierf niet , maar steeg op en studeert nu boven.” [ Sota, 13A ].
Echter, een complete behandeling van deze concepten zou teveel tijd in beslag nemen en daar is ook dit niet de juiste passage voor.

En toen, nadat hij Jehoshoe`a had vervuld met de G`D gegeven verklaringen, “stierf ” Mozes vrede zij met hem. Jehoshoe`a en zijn tijdgenoten analyseerde het overgeleverde zeer nauwkeurig. Maar er waren geen vragen in welke vorm dan ook over wat hij en de oudsten expliciet hadden gehoord van Mozes en er werd niet over gedebatteerd . Die vertakkingen of die verklaringen welke niet expliciet waren gehoord van de profeet`s lippen, werden opgelost door hun interpretatiesysteem De Dertien methoden van Thora Interpretatie gegeven op de Sinaï. Sommigen van deze voorschriften waren zo gedefinieerd dat zij geen controversen opriepen, zij werden unaniem aanvaard. Maar sommigen van hun waren onderwerpelijk aan een andere opinie: de ene autoriteit zou de feiten willen schikken in een bepaalde rangorde, komend tot een resultaat en daar overtuigd van zijn, de ander zou hen anders willen rangschikken, zoals gebeurt in vormen van grondprincipes. Wanneer zich zo een controverse zou voordoen onder de autoriteiten, dan zullen zij volgen de meerderheid van stemmen, zoals de Thora voorschrijft in dergelijke situaties: “je zult beslissen volgens de meerderheid” (Exodus, 23:2).

Geef een reactie