SOEKOT

NIEUWSBRIEF SOEKOT

SHABBAT 15-16 OKTOBER

DE VIER SOORTEN

Lev. 23:40 En jullie moet je nemen, op de eerste dag, een vrucht van de Hadarboom, een palmtak, en takken van de boom Awot, en beekwilgen.

De traditie heeft deze aanduiding gepreciseerd tot de etrog (een op een citroen lijkende vrucht), de loelav (palmtak), de myrte en wilgetakken.  Rambam (Moreh III, 24) duidt de symboliek als ‘de vreugde om het trekken uit de woestijn, náár een land van vruchtbomen en waterstromen’.

Omdat de loelav de langste van het viertal is, spreekt men van ‘de loelav’ ook wanneer men het geheel bedoelt.

Een met Soekkot veel geciteerde agada (Wajikra R. 30, 12) vergelijkt de vier soorten met het volk Israël:

‘Zoals de etrog smaak en geur heeft, zo zijn er in Israël mensen die Thora leren en goede daden doen. Zoals de palm smaak heeft (de vruchten) en geen geur, zo zijn er die geen Thora leren, maar wel goede daden doen. En zoals de wilg noch smaak, noch geur heeft, zo zijn er die noch het een noch het ander doen.

Wat doet de Heilige Hij zij gezegend met hen? Ze verloren laten gaan kan niet. Daarom zegt Hij: laat ze alle worden samengenomen tot een geheel, dan verzoenen ze voor elkaar. En wanneer jullie dat op dat moment doet, dan verhef Ik me, zoals er staat (Amos 9, 6): ‘Die in de hemel Zijn hoogten bouwt’. En wanneer verheft Hij zich? Wannéér ze een eenheid zijn, zoals er staat (zelfde plaats): Én Zijn eenheid, op aarde vestigt Hij haar’. Vandaar dat Mosje Israël oproept: En jullie moet je nemen op de eerste dag, enz.

EEN SOEKOTVERHAAL DOOR RABBIJN BARUCH KAPLAN, JERUZALEM.

Het was vlak voor het begin van het feest van Soekot en er was geen etrog in Berdichev. Reb Levi Jitschak wachtte, en zo deden ook de andere joden in de stad, maar geen esrog, die zoals gewoonlijk elk jaar, arriveerde. De Tsaddik zei tegen zijn chassidiem: "Ga naar het kruispunt, misschien zullen jullie daar iemand ontmoeten die een esrog heeft."

Dit deden ze, en inderdaad ontmoetten zij een jood die op weg was naar huis met een prachtige etrog in zijn bezit. Echter, hij woonde niet in Berdichev, maar in een andere stad, ver weg.

Ze brachten hem naar Reb Levi Jitschak. De Tsaddik smeekte hem om het feest in Berdichev door te brengen, waardoor hij de mogelijkheid zou scheppen om alle joden in de stad de mitzwa te laten vervullen.

De man weigerde, hij was op weg naar huis naar zijn familie om het feest van Soekot te vieren. Waarom zou hij zomaar van plan veranderen en hemzelf en zijn familie de vreugde ontnemen van het samen zijn op Jom-Tov?

De Tsaddik was vasthoudend en beloofde hem rijkdom en zonen, maar de reiziger bleef bij zijn standpunt. G’D zij dank had hij beide, rijkdom en kinderen. Hij had niets nodig. Uiteindelijk fluisterde de Tsaddik: "Als je aan mijn wens voldoet, beloof ik je dat je met mij in de Komende Wereld zult zijn."

Toen de man dit hoorde ging hij onmiddellijk akkoord met het verzoek van de Tsaddik. Hij zou de dagen van Soekot in Berdichev verblijven.

De Tsaddik was vol van vreugde en alle andere in Berdichev inclusief de eigenaar van de etrog die overtuigd was dat hij een goede deal had afgesloten.

Ondertussen echter had Reb Levi Jitschak een geheime opdracht uitgevaardigd. Niemand was het toegestaan om de eigenaar van de etrog toe te laten in zijn soeka. Ondanks dat niemand zijn redenen  begreep. zou men gehoorzamen aan zijn uitvaardiging.

Op de eerste avond van het feest, toen de eigenaar van de etrog terug kwam van het avondgebed, trof hij op de tafel in zijn kamer, kandelaars, wijn en galles (broden) aan. Hij was zeer verbaasd!! Had de herbergier, een goeie Jid, niet een soeka? Hij spoedde zich naar de binnenplaats en natuurlijk was daar een soeka, gebouwd volgens de halagische regels. De herbergier en zijn familie zaten al rond de tafel en gasten kwamen aan, maar hem lieten zij niet binnen. Nota bene, gaven zij geen enkele verklaring voor hun weigering. De ongelukkige vroeg het toen maar aan de buren.

Hij trof elke familie aan in de soeka, genietend van het feest. Hij smeekte hen om hem binnen te laten en mee te kunnen genieten, maar iedereen weigerde. Uiteindelijk kwam het er uit dat Reb Levi zelf de order had gegeven, dat het hem niet was toegestaan in welke soeka dan ook te mogen verblijven.

Hij rende zeer opgewonden naar de Tsaddik en vroeg: "Wat is dit? Wat is mijn zonde? Wat heb ik gedaan?"

De Tsaddik antwoordde hem kalm: "Als je mij de belofte teruggeeft die ik jou gaf over het zijn met mij in De Komende Wereld dan zal ik de herbergier opdracht geven je toe te laten in zijn soeka." De gast was met stomheid geslagen en wist geen woord uit te brengen. Wat moest hij doen?

Aan de ene kant had hij een belofte dat hij samen met de Tsaddik zou zijn in de Komende Wereld, aan de andere kant, had hij de gelegenheid om de mitswa te vervullen en in de soeka te zitten. Uiteindelijk besloot hij, om de mitswa te kunnen doen, voor het zitten in de soeka te kiezen, ten nadele van De Komende Wereld. Hoe kan een jood zoals hij zelf, een jid die elk jaar van zijn leven de mitswa vervulde van het zitten in de soeka, het nu niet doen?

En hoe kan het, terwijl de meeste joden wereldwijd  in hun soeka zitten, dat hij er van uitgesloten is.

Daarom gaf de man de belofte die de Tsaddik hem gegeven had terug. Hij schudde zelfs de hand van de Rav toen deze vroeg om de deal af te afsluiten. Onmiddellijk daarna spoedde hij zich naar de soeka om zijn avondmaal te nuttigen, zoals de regel het verlangt.

Toen het feest voorbij was, zond Reb Levi Jitschak zijn shammas naar de eigenaar van de esrog met de boodschap, dat hij bij hem moest komen. Nu zei de Tsaddik: "Ik geef je de originele belofte die ik jou deed terug. Ik wil namelijk dat je je heel goed realiseert, dat ik niet wilde dat je De Komende Wereld verdiende als gevolg van een zakelijke transactie. Ik wou je het verwerven van je verdiensten laten verdienen door je eigen goede daden. Dat is waarom ik de uitvaardiging deed om je te testen t.a.v. de mitswa. Nu, nadat je de test hebt doorstaan en dat je in staat was je zelf zo op te offeren voor de mitswa van de soeka, nu heb je je plaats verkregen met mij in de Komende Wereld."

SHABBAT SHALOM EN CHAG SAMEACH

Zie voor verdere uitleg over SOEKOT in het Archief, onder Artikelen.

Geef een reactie