Het Licht – Metafoor

Net zoals de ziel voorziet in een favoriet metafoor, zo vinden we dat de term ‘licht’ bij mystici een gefavoriseerde karakteristiek is voor de verschillende emanaties en manifestaties van het goddelijke. [Ook deze metafoor, net zoals de vorige, komen overvloedig voor in de Talmoedische- Midrashiem en mediëval-filosofische geschriften enz; zie Berachot 17a, 64a enz, (het concept van Ziv HaShechina; de uitstraling van de Shechina); Sifre, en Midrashiem, op Numeri 6:25; Pirkei de R. Eliezer, hfs.3; Leviticus Rabba hfs. 32 in bijzonder deel 6; Numeri Rabba 15:5; enz. enz.

Deze term is zeer zorgvuldig gekozen voor een aantal redenen. R.Joseph Albo ziet in het volgende, een gunstig voordeel om analogische gerelateerd te zijn tot G`D: (i) De existentie van licht is niet te ontkennen. (ii) Licht is niet een lichamelijk ding. (iii) Licht veroorzaakt de mogelijkheid van waarneming en de zichtbare kleuren te laten verlopen van potentialiteit naar realiteit. (iv) Licht verrukt de ziel. (v) Iemand die nog nooit een lichtgevende massa, lichaam heeft gezien in zijn leven, kan geen kleuren ontvangen noch de aangenaamheid en verrukkelijkheid van licht. (vi) En zelfs hij die lichtgevende objecten ziet, kan niet voortdurend staren naar intens licht en als hij het volhoudt te staren boven zijn uithoudingsvermogen, vervagen zijn ogen, zodat hij daarna niet meer kan zien wat normaal zichtbaar is. Door in bezit te zijn van al deze eigenschappen en kwaliteiten draagt licht een grotere overeenkomst tot de dingen welke vrij zijn van materie dan welke andere dingen ook die met zulke vergeleken kunnen worden, vandaar dat zij zijn vergeleken met licht, zodat het de zaak begrijpelijker maakt.

R. Joseph Ergas stelde evenzo een lijst samen met de volgende gunstige eigenschappen: (a) Licht is het meest subtiele van alle zintuiglijke waarnemingen. (b) Licht heeft talrijke karakteristieke eigenschappen van de Goddelijke uitvloeisels, zoals bijvoorbeeld, (i) Licht is afgegeven zonder te zijn gesepareerd van lichtgever. Zelfs wanneer zijn bron is verhuld of ver verwijdert, dus niet langer uitstralend zintuiglijk waarneembaar licht, blijft de voorafgaande straling geen gesepareerde entiteit van de lichtgever maar trekt terug in het.

Dit is een unieke eigenschap van licht welke is niet gedeeld met enig ander essentie. (ii) Licht verspreid zichzelf ogenblikkelijk. (iii) Licht beschijnt alle fysieke objecten en is in staat ongehinderd door alle transparante objecten door te dringen. (iv) Licht vermengt zich niet met andere substanties. (v) Licht perse verandert nooit. De gewaarwording van meer of minder intens licht, of van verschillend gekleurd licht, doet niet af tot enige verandering in het licht perse maar doet af aan externe factoren. (vi) Het ontvangen van licht en het absorberen ervan is relatief aan de capaciteiten van de ontvanger; Enzovoort.

Maar opnieuw, deze term is alleen een homonieme benadering in de zin van metafoor en analogie. Het moet niet geheel in de letterlijke zin genomen worden. R. Joseph Albo heeft alreeds voor gewaarschuwd dat “Niet de foute conclusiegemaakt moet worden, dat intellectueel licht iets is van een lichamelijk object, zoals waarneembaar licht.” R. Moses Cordovero is nog nadrukkelijker in het waarschuwen dat deze metafoor niet te ver mag gaan “Want er is hoe dan ook geen imagovorming mogelijk van iets wat niet lichamelijk is.” En R. Menachem Mendel van Lubavitch laat zien hoe, in bepaalt opzicht, deze analogie klaarblijkelijk ook niet toereikend en haalbaar is. Bijvoorbeeld, het waarneembare uitstralende licht van zijn bron is zelfwerkend en een innerlijke noodzakelijkheid: de lichtgever kan niet het licht onthouden. Het is onnodig te zeggen dat deze restrictieve eigenschap niet kan worden toe geschreven aan de uitvloeiing van de Almachtige.

Concluderend, zoals de mystici onvermoeibaar blijven zeggen, het kan niet vaak genoeg aan gehaald worden dat alle termen en concepten gerelateerd aan het Goddelijke ontdaan moeten worden van alle tijdelijke, ruimtelijke en lichamelijke bijbetekenissen en begrepen moet worden in een strikt spirituele zin.

Geef een reactie