Publicaties in het jaar 2002

NAMEN (EXODUS 1:1 – 6:1) Het tweede boek van de Thora vangt aan met het verhaal over de slavernij en de beproeving van de kinderen van Israël in het land Egypte. Het gebeuren zelf van de uittocht uit de slavernij komt pas veel later ter sprake. Toch kreeg het hele boek de naam ,Exodus” in [...]

En hij naderde (Genesis 44:18 – 47:27) Deze Thoralezing vertelt ons over hoe Jaákov en zijn familie de tocht van het Heilige Land Israël naar Egypte maakte, om Josef te ontmoeten. Jaákov aarzelde om het Heilige Land te verlaten en hij besliste daarom niet eerder tot dat hij een verzekerde belofte ontving van G’D. Waarom [...]

En hij vestigde zich (Genesis 37:1 – 40:23) Het Thoragedeelte Wajeeshev verhaalt de gedenkwaardige gebeurtenis van Josef’s verkoop door zijn broers, een verkoop die hem leidde in Egyptische slavernij. De Zohar merkt op (Zohar I, 184a.), dat G’D het was die dit over hem bracht om Zijn decreet, het Joodse volk in Egyptische exil, ten [...]

En hij zond (Genesis 42:4 – 36:43) TWEE BROERS De chassidische Rabbi Schneur Zalman van Liadi interpreteert de diepere betekenis van Jaákov’s confrontatie met Esau, weergeven in het drieëndertigste hoofdstuk van Genesis, als volgt: Twintig jaar eerder had Jaákov moeten vluchten naar Charan omdat zijn broer Esau het verlangen had om hem te doden. Nu [...]

En hij vertrok (Genesis 28:10 – 32:3) EEN EREWACHT VAN ENGELEN Aan het einde van het Thoragedeelte van Wajeetsée lezen we hoe Jaákov, op zijn weg terug naar het Land Israël, “engelen van G’D” ontmoet. ( Gen. 32:2 ) Rashi zegt, daarbij de Geleerden quoterend ( zie Tanchoema ): “Engelen van Eretz Jisraël kwamen hem [...]

De geslachten van Jitschak (Genesis 25:19 – 28:9) Reb Izaak van Krakow wilde een nieuwe synagoge bouwen voor zijn gemeente, maar hem ontbrak de financiële middelen. Op een nacht droomde hij dat er een schat begraven zou zijn onder een brug in Praag. De volgende dag regelde hij zijn bezigheden en vertrok naar de Tsjechische [...]

De leeftijd van Sara (Genesis 23:1 – 25:18) ABRAHAM EN SARA, LICHAAM EN ZIEL De Thoralezing van deze week begint met, “En Sara stierf in Kirjat Arba, dat is Hebron in het land Kana’an (Gen. 23:2), kwam Abraham om te weeklagen over Sara en om haar te bewenen.” Volgens de Zohar is “Sara”het symbool voor [...]

En Hij verscheen (Genesis 18:1 – 22:24) In de lezing van deze week, Wajerá, vernemen wij de besnijdenis van Jitschak, die plaats vond toen hij acht dagen oud was. ( Gene. 21:4 ) De Midrash verhaalt dat “Jitschak en Jishmael” redetwisten. De één zegt: “Ik ben meer geliefd dan jij, want ik werd besneden op [...]

Ga jij (Genesis 12:1 – 17:27) “De Almachtige zei tot Avraham: trek weg uit uw land, uit uw stam en uw familie naar een land dat Ik u zal wijzen” (Gen. 12, 1). Pas nu begint het bijbelse verhaal voorgoed. Wat we tot hiertoe gelezen hebben was slechts een beschrijving van voorhistorische episodes in brede [...]

Noach (Genesis 6:9 – 11:32) DE HOLLE TOREN De Toren van Babel markeert het einde van de mensheid als één gemeenschap en gaf aanleiding tot vier millennia van onbegrip, xenofobie en bloedvergieten dwars door de divisies van ras, taal en cultuur. Welke verschrikkelijke fout veroorzaakte deze dispersie van de ogenschijnlijke goed bedoelende bouwers? En welke [...]

In het begin (Genesis 1:1 – 6:8) De Thoralezing van deze week beschrijft uitvoerig het verhaal van de schepping; hoe G’D de wereld, vanuit het absolute niets tot existentie bracht, Ex Nihilo. Dit is niet slechts een verhaal uit een ver verleden, de schepping is een voortdurend proces. Daar dit universum vanuit het absolute niets [...]

En dit is de zegen (Deuteronomium 33:1 – 34:12) De laatste daad van Mozes vóór zijn dood is de zegening van het volk. “En dit is de zegening waarmee Mozes, de man van G’D de kinderen van Israël vóór zijn dood zegende” (Deut. 33, 1). Daarop volgt een poëtische toespraak waarin Mozes zich richt tot [...]

Neig het oor (Deuteronomium 32:1 – 32:52) Bij de ingang van Jad va-Shem, de gedenkplaats in Jeruzalem ter herinnering aan de Sho’a, is een gezegde te Iezen van de grote chassidische leermeester Nachman van Bratslav: ,Het geheim van de verlossing ligt in de herinnering”. Thora, in het bijzonder het boek Deuteronomium, waarschuwt ons telkens weer [...]

Aangetreden (Deuteronomium 29:9 – 30:20) Herhaaldelijk wijst Mozes erop dat de enige weg voor overleving van het volk bestaat in de aanvaarding van de geboden van de Almachtige zoals die in de Thora zijn geformuleerd. Hij geeft een volledige en gedetailleerde lijst van zegeningen die ze zullen ontvangen als ze zullen “luisteren”. Ook heeft Mozes [...]

Als je komt (Deuteronomium 26:1 – 29:8) Heel wat personen in de Bijbel bidden. Hun gebeden zijn bijna zonder uitzondering spontane gebeden die gegroeid zijn uit een bepaalde situatie. Er zijn slechts weinige gebeden met vaste formules. Een van deze vaste gebeden staat in de traditie bekend als de “verklaring” die moet worden afgelegd bij [...]

Wanneer je uittrekt (Deuteronomium 21:10 – 25:19) De klacht klinkt bekend in de oren. In de eenvoudige woorden van de Thora: “Wanneer iemand een opstandige en weerspannige zoon heeft die weigert naar zijn vader en moeder te luisteren, die ondanks alle straffen niet gehoorzaamt…” (Deut. 21, 18-2 1). De Thora zegt niet precies op welke [...]

Rechters (Deuteronomium 16:18 - 21:9) Hoe meer Bijbel-vertalingen men leest, hoe meer men ervan bewust wordt dat men de bijbelse tekst slechts dan ten volle kan proeven wanneer men naar het oorspronkelijke Hebreeuws teruggrijpt. Wanneer we de oorspronkelijke tekst vergelijken met zijn vertalingen, zelfs met de beste vertalingen, dan worden we herinnerd aan wat David Ben-Gurion [...]

Zie (Deuteronomium 11:26 – 16:17) Het boek Deuteronomium (Deutero nomos, of ,,tweede wet” is de vertaling van het Hebreeuwse Mishne Tora) biedt een blauwdruk voor het leven van een ideale gemeenschap die in het beloofde land komt. Het schrijft elk detail van het goede leven voor, wat niet alleen het volk voorspoedig en gelukkig maakt, [...]

Als gevolg (Deuteronomium 7:12 – 11:25) “Want de Almachtige is jullie G`D, dat is de G`D der goden en de Heer der heren, de grootste, de grote machtige, de ontzagwekkende G`D, die niemand naar de ogen ziet en die zich niet laat omkopen” (Deut. 10, 17). Onmiddellijk na deze schildering van G`D`s grootheid volgt echter [...]

En ik smeekte (Deuteronomium 3:23 – 7:11) In die tijd heb ik de Almachtige gesmeekt. Almachtige, mijn Heer, Gij hebt me het begin laten zien van Uw grote macht en Uw sterke hand… Ik bid U, laat me oversteken en laat me aan de andere kant van de Jordaan dat heerlijke land aanschouwen, dat prachtige [...]

Het boek Deuteronomium Het boek Devarim ,ook wel genoemd “Mishné Thora”,ofwel, herhaling of overzicht van de Thora , bevat desondanks toch meer dan zeventig nieuwe mitswot (opdrachten). Moshe richtte zijn woorden ( devarim ) tot de generatie die Eretz Yisrael zou binnen gaan. Hij herhaalde daarom ook nadrukkelijk de geboden ten aanzien van “Awoda Zara” [...]

Numeri 30:2 – 32:42 / 33:1 – 36:13 De Thoralezing van deze week is een “dubbele lezing”, bestaande uit twee parshiot (Thoragedeelten) Omdat de samenstelling van het Joodse kalenderjaar variërende is ( schrikkeljaar, feestdagen die op Shabbat vallen), kunnen er minimaal 46 en maximaal 54 Thoralezingen waarvan 16 gegroepeerd zijn in acht paren. Rabbie Israël [...]

Pinchas (Numeri 25:10 – 30:1) DE ZELOOT De Eeuwige sprak tot Mozes, ” Pinchas, zoon van El'azar, zoon van Aharon de priester, heeft Mijn woede afgewend van de Kinderen van Jisraël door zijn zelotisme in Mijn belang, zodat Ik de Kinderen van Jisraël niet op grond van Mijn recht behoefde te vernietigen. Zeg het daarom [...]

De Inzetting / Balak (Numeri 19:1 – 22:1 / 22:2 – 25:9) De Eeuwige sprak tot Mozes, ” Neem de staf en breng de gemeente in vergadering bijeen , jij met je broer Aharon en spreken jullie dan, voor hun ogen, tegen de rots dat die het water dat hij bevat afgeeft… (Numeri, 20:7-8). De [...]

KORACH (NUMERI 16:1 – 18:32) De lezing van deze week gaat over de revolte van Korach en zijn volgelingen tegen het priesterschap van Aharon en zijn zonen. Maar wat was het eigenlijke oogmerk van Korach? Van de ene kant was zijn protest gericht tegen de gehele instelling van het priesterschap of op zijn minst tegen [...]

Zend jij (Numeri 13:1 – 15:41) * “De Almachtige sprak tot Mozes: zend mannen uit om Kana�n te verkennen, het land dat ik aan de Israëlieten geef” (Num. 13, 1). Niet alleen waren de resultaten van deze expeditie rampzalig, zoals de Thora ons meedeelt, ook de expeditie zelf was geheel en al verkeerd opgevat en [...]

Wanneer je ontsteekt, Numeri 8:1 -12:16 De Parasha van deze week opent met de opdracht aan Aharon om de lampen te ontsteken van de Menora, de zevenarmige kandelaar die stond in het Heiligdom. Het symbool van de Menora, de handeling van het aansteken en de wijze waarop Aharon de dienst verrichtte, is het thema van [...]

Neem op, Numeri 4:21 – 7:89 ,,Als gij de Israëlieten zegent, doe het dan met deze woorden:   Moge de Almachtige u zegenen en u behoeden. Moge de Almachtige Zijn gelaat over u doen schitteren en u genadig zijn. Moge de Almachtige zijn gelaat naar u keren en u vrede schenken” (Num. 6, 22-26). De [...]

Op de berg (Leviticus 25:1 – 26:2) BECHOEKOTAI In Mijn Inzettingen, Leviticus: 26:3 – 27:34 Eén enkel woord, zo beweert men, heeft soms een rijk gewonnen of doen verliezen. Er is één enkel woord in de Thora, dat een volledig nieuwe wereld van morele en religieuze gedachten in het leven heeft geroepen. Het is een [...]

ZEG (LEVITICUS 21:1 – 24:23) DE DAG VOLGEND OP DE SHABBAT In de Thoralezing van Emór wordt de opdracht gegeven voor het Tellen van de Omer: “En je zult voor jullie zelf tellen vanaf de dag na de Shabbat, van de dag dat jullie de schoof (“Omer”), bestemd voor de zijdelingse bewegingen gebracht hebben; zeven [...]

NA DE DOOD (LEVITICUS 16:1 – 18:30) KEDOSHIEM (HEILIG 19:1 – 20:27) DE DOOD VAN NADAW EN AWIEHOE Onze Parasha begint met het vers ” De Eeuwige richtte het woord tot Mozes na de dood van de beide zonen van Aaron die, terwijl ze vóór de Eeuwige naar voren waren getreden, gestorven waren” ( met [...]

ZIJ GEEFT ZAAD (LEVITICUS 12:1 – 13:59) en ‘MELAATSE’ (LEVITICUS 14:1 – 15:33) DE ESSENTIE VAN RITUELE ONREINHEID Een van de meest onbegrepen concepten van de Thora is de inhoud van de woorden toema en tahara. Vertaald als “onrein”en “rein” of “onzuiver” en “zuiver”, toema en tahara, en bij extensie de wetten van Niedda (vrouwelijke [...]

ACHTSTE, LEVITICUS 9:1 – 11:47 (ZIE OOK PARASHAT SHEMINI  2001 IN HET ARCHIEF) In zijn boek over de joodse voedselwetten citeert rabbi Samuel H. Dresner Cleachus, leerling van Aristoteles, die meedeelt dat zijn meester een gesprek had met een jood en terugkwam, diep onder de indruk van twee joodse elementen: een bewonderenswaardige filosofie en strikte [...]

Zij geeft zaad (Leviticus 12:1 – 13:59) Men moet niet ver reizen om het meest wonderlijke gebeuren op aarde te aanschouwen. Het is naast ons: een menselijk wezen. Het joodse dagelijkse gebed, dat oproept tot radicale verwondering over de wereld van de Almachtige, begint met de uitspraken over het menselijke lichaam (ashér jatsar) en de [...]

Gebied, Leviticus 6:1 – 8:36 Shabbat Gadol, de Shabbat voor Pésach “De Almachtige sprak tot Mozes, zeggend: Beveel Aharon en zijn zonen als volgt. Dit is het ritueel van het brandoffer…. het moet blijven waar het verbrand is op het altaar tot de morgen, terwijl het vuur op het altaar wordt aangehouden daarop” (Lev.6,1-2). En [...]

En Hij riep (Leviticus 1:1 – 5:26)  De joodse gedachtenwereld en literatuur neemt een ambivalente houding aan tegenover de offercultus. Deze ambivalentie is aanwezig vanaf de oude profeten van vóór de ballingschap, in het boek van de Psalmen, bij de rabbijnen van Talmoed en Midrash, bij de grote middeleeuwse filosofen, tot bij de hedendaagse religieuze [...]

Beide Parshi’ot worden deze Shabbat samen gelezen. PARASHAT WAJAKEEL En hij liet samenkomen, Exodus 35:1 – 38:20 De schokkende gebeurtenissen zouden lang in het geheugen blijven nazinderen. De spanningen, de onrust en de wilde orgie rond het gouden kalf, het verbrijzelen van de verbondstafelen, de doden en de frustraties, dit alles moest nu op de [...]

Wanneer je opneemt, Exodus 30:11 – 34:35 De Haftara** van deze week ( Koningen I,18, 1-39) verhaalt van de fameuze confrontatie tussen de profeet Elijahoe ( Elia ) en de “profeten” van Ba’al. Al waren de beschuldigingen van Elijahoe meer gericht tegen het joodse volk om haar besluiteloosheid, dan tegen de profeten van afgoderij. De [...]

Je zult gebieden (Exodus 27:20 – 30:10) Meer dan veertig verzen van de Thora zijn gewijd aan het gebod dat de Almachtige aan Mozes geeft om “heilige gewaden te vervaardigen voor Aharon, uw broer, welke hem waardigheid en schoonheid verlenen” ( Exodus 28,2). Wat was zo belangrijk aan de gewaden van de KOHEN GADOL (hogepriester)? [...]

HEFFING, EXODUS 25:1 – 27:19 “Toen sprak de Almachtige tot Mozes: zeg tot de Israelieten dat ze Me een gave brengen. Van een ieder wiens hart hem daartoe beweegt, zult ge voor Mij een gave in ontvangst nemen” (Ex. 25, 1-2). De Almachtige die hen de Tora schonk, die de zee voor hen spleet zodat [...]

Rechtsregels (Exodus 21:1-24:18) Toen Rabbi Zera, een vierde eeuwse Babylonische wijze, naar het land Israël opging, keek hij uit naar een veerboot om de rivier over te steken. In zijn brandend verlangen om in het land te komen, nam hij een touw dat over de rivier was gespannen en stak langs het touw de rivier [...]

Jitro, Exodus 18:1-20:23 Jitro, de priester van Midjan en de schoonvader van Mozes, hoorde alles wat de Almachtige gedaan had voor Mozes en voor zijn volk Israel en hoe de Almachtige Israel uit Egypte had geleid (Ex. 18, 1). Toen hij het nieuws vernam, trok Yitro Mozes in de woestijn tegemoet. Hij begroette hem en [...]

En hij had laten gaan, Exodus 13:17-17:16 “Toen Israël de grote hand van de Almachtige zag……vertrouwden ze de Almachtige en Zijn dienaar Mozes. Toen zongen Mozes en de Israëlieten dit lied voor de Almachtige” ( Ex. 14, 31-15, 1 ). Het is niet altijd waar dat wie ziet, ook vertrouwt. Soms ziet iemand de meest [...]

Kom, Genesis 10:1 – 13:16 Twee ongewone kenmerken onderscheiden de tiende plaag, het treffen van de Egyptische eerstgeborene, van de andere negen plagen die G’D bracht over de Egyptenaren. De eerste: Mozes kondigt een specifieke tijd aan waarop het zou plaatsvinden (rond middernacht), De tweede: de Israëlieten kregen de persoonlijke opdracht om voorzorgsmaatregelen te nemen [...]

Ik Ben verschenen, Exodus 6:2-9:35 Wanneer de Thora een plaats een naam geeft, dan beschrijft zij niet alleen een geografische locatie, maar evenzo een gemoedstoestand en een spirituele situatie van omstandigheden. In deze context is Mitsrajim, de Hebreeuws naam voor Egypte, een paradigma, een lering voor wat verbanning is, het demonstreert de essentie van de [...]

NAMEN, EXODUS 1:1-6:1 Het tweede boek van de Tora vangt aan met het verhaal over de slavernij en de beproeving van de kinderen van Israel in het land Egypte. Het gebeuren zelf van de uittocht uit de slavernij komt pas veel later ter sprake. Toch kreeg het hele boek de naam “Exodus” in een vroege [...]