Voorpagina

בס״ד

Beth HaMidrash Media Instituut voor Joodse Studies biedt de mogelijkheid om via het internet – vanuit het hart van Jeruzalem – het unieke universele monotheïstische concept van Tenach, de Joodse Bijbel, te bestuderen. Het online joods studiehuis verzorgt hiertoe een groot aantal Cursussen, Lezingen & Artikelen. Daarnaast vindt u hier de Parashat HaShavua — shabbatlezing van de week — plus interessante artikelen over de Joodse Feest- & Treurdagen en aanbevolen Boeken.

Alle artikelen zijn openbaar en vrij in te zien. Om per e-mail op de hoogte te blijven, kunt u zich inschrijven.

Beth HaMidrash verzorgt in samenwerking met Kabbala Wijsheid mondelinge cursussen, zoals de Basiscursus Kabbala door Rabbijn Juda Groenteman, in Nederland en België.

Recente berichten

PARASHAT BEMIDBAR – SHAWOEOT – WEKENFEEST

In de woestijn (Numeri. 1:1 – 4:20)

RABBI SHIMON BAR JOCHAI
ZOHAR. P.117a

De Eeuwige sprak tot Mozes in de woestijn Sinai in de tent der samenkomsten, op de eerste van de tweede maand in het tweede jaar vanaf hun uittocht uit Egypte. (Numeri. 1:1)

De volgende verhandeling door Rabbi Abba verbindt dit vers met de schepping van de mens en het vestigen van de wereld.  

Rabbi Abba opent zijn verhandeling met het vers, “En G’D schiep de mens naar Zijn beeld [in Hebreeuws, “tzalmo“], naar G’D’s beeld [“tzelem“] schiep Hij hem; Hij schiep hem mannelijk en vrouwelijk. ” (Genesis. 1:27) We hebben dit reeds eerder, in een ander gedeelte, behandeld, maar we zullen het nu van een andere zijde belichten.

Kom en zie.

Op het tijdstip, toen G’D de mens creëerde, welke het absolute hoogtepunt was van de Schepping, bestemt om de fysieke en de spirituele werelden met elkaar te verbinden, maakte Hij de mens zodanig dat het evenbeeld van de spirituele en de fysieke werelden in zijn ziel weerspiegelden.
M.a.w De mens draagt alle werelden in zich, en zijn spiritueel licht schijnt van de hoogste naar de laagste werelden, aangezien hij zich van al de niveaus van de Schepping bewust was.
De dieren beneden en de engelen boven hadden vrees en ontzag voor hem, omdat zijn beeld gelijk was aan het beeld van G’d.

Er moet opgemerkt worden dat het woord “beeld” twee keer verschijnt in het aangehaalde vers, het is nodig de reden hiervan weten. Zonder enige twijfel is de reden, dat de mens zowel mannelijk als vrouwelijk was geschapen. Daarom is het gebruik van het eerste woord “beeld” masculien, “tzalmo“, en de tweede is verbonden met “oordeel”, het feminiene aspect van G’ddelijkheid.
Aldus, de mens was geschapen met de eigenschappen van  beide aspecten, het mannelijke en het vrouwelijke, zoals bij het einde van her vers duidelijk wordt overgedragen, “Mannelijk en Vrouwelijk schiep Hij hen”. (Genesis. 5:2) De mens was gecreëerd met beidde seksen, ondanks zijn feminien aspect aan een kant, was hij desondanks compleet in beide aspecten, mannelijk en vrouwelijk. Hij was bewust van de wijsheid van zowel de spirituele werelden als de fysieke “natuurlijke” wereld. Nadat hij had gezondigd, was zijn status verminderd, en kromp zijn contact met de hogere werelden. Dit bracht ook verdeeldheid voort [want het bewustzijn van de mens verenigde hen], en de hoogste spirituele wijsheid van Atziloet deserteerde van hem. Het bewustzijn van de mens richtte zich meer op zijn fysieke noden alleen. 

Nadat hij had gezondigd, bracht hij twee zonen voort, één neigend naar het spirituele [Abel] en één neigend naar het fysieke [Kajin]. Toch was de wereld niet op de gepaste wijze gevestigd, Abel werd vermoord en Kajin’s nakomelingen verdronken allen in de zondvloed, pas na de geboorte van zijn zoon Seth, werd de vestiging van de wereld stabieler.

Het Hebreeuwse stamwoord “Seth” betekent “vestigen”, “baseren”, of “zetten” Opmerkelijk is dat zowel het Engels als het Nederlands  “Seth” als stamwoord heeft.

Ondanks deze tijdpassage, was de lagere, fysieke wereld nog steeds niet op de juiste manier verbonden met zijn spirituele bron; het was nog incompleet. Het was nog steeds niet hersteld van de schade die was toegebracht door Adam door het eten van de Boom der Kennis van Goed en Kwaad [welke een bedrieglijk bewustzijn is, omdat alles in zijn ware essentie goed is.]

Met de komst van Abraham in de wereld, werd het  menselijk bewustzijn, van het heilige, steviger gegrond, maar nog steeds niet compleet, totdat hij het verbond van besnijding gecultiveerder binnentrad.
Op dat tijdstip was de wereld aan de Rechter kant verbonden met de sefira van chesed, zoals iemand een ander persoon ondersteunt, na een val. Toen kwam Izaak in deze wereld en verbond de wereld met de sefira van gevoera en de vestiging van de  wereld werd stabieler. Vervolgens, toen Jacob werd geboren was de wereld verbonden met het middelpunt.

Abraham en Izaak representeren de twee armen van de wereld, chesed en gevoera, en Jacob vertegenwoordigt het lichaam van de wereld, de verenigende sefira van Tiferet, voegen chesed en gevoera samen. Met al dit was de wereld nog steeds niet verbonden met zijn bron.
Uiteindelijk, werden de twaalf stammen uit Jacob geboren,  vervolgens vergezelden de 70 leden van zijn huishouding hem in ballingschap naar Egypte, waar dit aantal zich vermeerderde tot het de 600.000 zielen bereikte, die Egypte verlieten, om de Thora in ontvangst te nemen. En toch had de wereld nog steeds niet zijn juiste voltooiing, totdat de 600.000 stamzielen van Jacob, nu het Volk van Israël, de Thora ontving aan de Berg Sinaï  en het Tabernakel oprichtten.

Toen was de wereld uiteindelijk gevestigd, en alle andere werelden, de fysieke en de spirituele, opnieuw compleet en in harmonie en de bedwelmende  zoetheid van vereniging werd voor iedereen voelbaar.

SHABBAT SHALOM

SHAWOEOT – WEKENFEEST

Van de drie pelgrimfeesten (eigenlijk vier, als je SheMini Atseret meetelt), was Shawoeot altijd de meest problematische en op het eerste gezicht de minst aantrekkelijke. Het mist de zintuiglijke impact van Soekkot met zijn loelav, etrog en soekka, en het drama van Pesach met de seder en de Haggada. De Kabbalistische Tikkoen invloed heeft zijn pluspunten, maar ook zijn nadelen. Niet iedereen is geïnteresseerd om de hele nacht op te blijven. De vroege galoetziem probeerden het  inhoudelijk landbouw aspect te doen herleven, door bikkoeriem ceremonieën, maar dit vervaagde als agricultuur minder en minder belangrijk werd voor Israël.

De problemen van Shawoeot zijn niet nieuw, zij hebben een lange historie. In de Thora is Shawoet het enige feest zonder historische uitleg. Het verband dat de Farizeeërs maakten tussen Shawoeot en de gebeurtenis aan de Sinaï, gaf Shawoeot een nieuwe importantie gedurende de Tweede Tempel periode.

Echter de dringende vraag is niet waarom Shawoeot geen historie verbinding heeft, maar waarom de Thora niet een heilige dag bestemde voor de vereeuwigende gebeurtenis op de Sinaï.

Het is aannemelijk dat men kan beargumenteren of de Sinaï net zo belangrijk is als de Exodus of niet. De Exodus is het kiem gebeuren van onze geschiedenis, zonder het zou er niets zijn. Wij zijn onze existentie geheel verschuldigd aan de Exodus. Van de andere kant, kan men argumenteren dat de Sinaï zelfs veel belangrijker is. De Exodus leidde naar de Sinaï, het doel van de Exodus was de Sinaï, voorspeld in G’D’s eerste openbaring aan Mozes: “Als je het volk uit Egypte zult hebben gevoerd, zullen jullie G’D op deze berg dienen.” (Exodus. 3:12)

Bovendien, de tijdsbepaling van Shawoeot, zeven weken na Pesach,  schijnt op een natuurlijke wijze te passen in de chronologische gebeurtenis van het gebeuren. De manifestatie van G’D op de Sinaï begon, volgens de Thora, “Op de derde nieuwemaan dag na de uittocht van de Israëlieten uit het land Egypte”(Exodus.19:1). Het is bijna alsof de Thora de vereeuwiging van die gebeurtenis uit de weg gaat,. Ware het niet dat de vastbeslotenheid van de Farizeeërs om Shawoeot met Zeman Matan Thorateinoe, het tijdstip van het geven van onze Thora, zou er niets op de Joodse Kalender zijn om ons te herinneren aan de Sinaï.

Het antwoord tot dit raadsel ligt in de natuur van het gebeuren op de Sinaï zelf. Vergelijk het voor een moment met de Exodus. De Exodus is een gebeurtenis binnen de historie. Het is iets dat men kan beschrijven en tastbaar is.  In zekere zin kan het zich zelfs herhalen. Denk aan de uitspraak van  Amos, “Heb Ik Israël niet uit het land Egypte gebracht en de Filistijnen van Kaftor en de Syriërs van Kir?”

Aan de andere kant is het gebeuren op de Sinaï een zo mysterieuze ervaring dat zelfs de Thora het niet op een adequate manier kan beschrijven. Het is eerder een subjectief, dan een objectief gebeuren. Het verblijft eerder in het mystieke , dan in het historische domein. Om het te vatten schijnt onmogelijk. Wat gebeurde daar in feite? Wat werd gehoord? De beschrijving van de tekst, in het boek Exodus, is onmogelijk te definiëren. Zij zijn impressies, bijna met opzet inconsequent, omdat zij het onbeschrijfelijke beschrijven, een collectieve mystieke ervaring. Zo laat de Thora het aan ons over om over deze vreemde ontmoeting na te denken, maar absoluut niet om het opnieuw te bepalen. Dit zou een daad  van minachting zijn.

Van de kant van de Farizeeërs gezien, lang levend ná het gebeuren,  een ontwikkelingsperiode van de Thora sinds de openbaring op de Sinaï, en het middelpunt van het  religieus Joods leven, scheen het onmogelijk dat dit belangrijk vereeuwigend  gebeuren niet elk jaar gevierd zou moeten worden. Zij trokken de logische conclusie dat Shavoeot, een feestdag zonder connectie aan een gebeuren, en Sinaï, ook een gebeuren zonder een connectie tot een feestdag, samen moesten passen.

Er zijn drie wijzen waarop wij G’D kunnen en mogen ervaren, historisch, natuurlijk, en in de persoonlijke, mystieke, ontmoeting. Pesach accentueert G’D in de geschiedenis, Soekkot benadrukt G’D in de natuur en Shawoeot, de mystieke ontmoeting. Het kan nauwelijks een toeval zijn dat deze drie vormen ook worden weergegeven in de drie openings paragrafen van de Amida, het achttiende, stille gebed. De eerste paragraaf, Awot (Voorvaderen), is toegewijd aan de ontmoeting met G’D in de historie.

De tweede, Gevoerot (machtige krachten), spreekt over G’D’s rol in de natuur, het ondersteunen van de wereld. De derde, Kedoesha (heiligheid) is een weergave van de persoonlijke, directe,  mystieke ontmoeting. Maar het eindresultaat van de mystieke ontmoeting is praktisch, het ontstaan van een verbond tussen G’D en Israël: “Als jullie goed naar Mijn stem luisteren en Mijn verbond in stand houden, dan zullen jullie van alle volkeren Mij het meest dierbaar bezit zijn, alhoewel Mij de gehele aarde toebehoort. Maar jullie, jullie zult Mij een koninkrijk van priesters zijn en een gewijd volk.” (Exodus. 19:5-6)

Deze verhouding is het hart  van het Judaïsme en het is dit wat constant moet worden herbevestigd om betekenisvol te zijn. De herinnering van de Sinaï op Shavoeot is daarom een cruciaal element van de Joodse Godsdienst.

CHAG SAMEACH

 

 

  1. PARASHOT BEHAR -BECHOEKOTAI Geef een reactie
  2. PARASHAT EMOR Geef een reactie
  3. Geef een reactie
  4. PARASHOT ACHAREE-KADOSHIEM Geef een reactie
  5. Geef een reactie
  6. PARASHAT SHEMINI Geef een reactie
  7. DE VIJFTIEN STAPPEN NAAR BEVRIJDING IN DE PESACH SEDER Geef een reactie
  8. PARASHAT TSAV SHABBAT HAGADOL Geef een reactie
  9. PARASHAT WAJIKRÁ Geef een reactie